Gedeelde waardes, houdings en opvattings in Suid-Afrika, 1981-2006 – Prof. Pierre du Toit

Die meting van sosiale klas is en bly ’n besprekingspunt waaroor dit ookal gemeet word, ook so in Suid-Afrika. Die klassieke meting is om sosiale klas te beskou as ’n kombinasie van inkomste, beroep en opvoeding. Verskeie besware, nie hier so ter sake nie, is al teen hierdie metode van meting ingebring. ’n Ander bekende meting is om mense te vra om hulself te identifiseer. Dit word tans as onakkuraat beskou omdat mense neig om hulself opwaarts te gradeer, ietwat hoër as hul werklike sosiale stand.

Die meting wat hier gebruik word, is volgens die sogenaamde “Living Standards Measure” (LSM) metode. Die maatstaf van klas is doodeenvoudig hoe mense hul geld bestee. Dit behels dat 30 verbruikersitems gelys word en die respondent moet aandui watter hiervan deur die individu besit word. Hierdie lys van items is konteks spesifiek, dws, dit word saamgestel met inagnome van die verbruikspatrone van die Suid-Afrikaanse publiek (in 2006). Indien ’n persoon enige 18 of minder items op die lys besit, word hy/sy as lid van die laër klas beskou. Besit van enige 19-25 items plaas ’n persoon in die middelklas en besit van enige 26 of meer items in die hoër klas. ( Die lys van items word as Bylaag 1 tot hierdie verslag aangeheg).

Die klassestruktuur van Suid-Afrika se rassegroepe (vir die 2006 opname) word uiteengesit in Tabel 1.

TABEL 1

RAS VOLGENS SOSIALE KLAS, 2006

Laer KlasMiddel klasHoër klas 
Swartes94.85.10.1100%
Blankes17.460.122.4100%
Kleurlinge64.035.50.5100%
Indiërs46.344.09.7100%

Bron: Du Toit & Kotzé, 2011, p. 211.

Dit is ook insiggewend om die rassesamestelling van die drie verskillende klassegroeperinge te meet. Dit word in Tabel 2 uiteengesit.

TABEL 2

SOSIALE KLAS VOLGENS RAS, 2006

SwartesBlankesKleurlingeIndiërs 
Laer Klas91.32.35.31.1100%
Middel klas29.346.817.66.3100%
Hoër klas4.387.41.36.9100%

Bron: Du Toit & Kotzé, 2011, p. 211

Dit is duidelik uit hierdie twee tabelle dat meeste swart Suid-Afrikaners arm is, en dat meeste arm Suid-Afrikaners swart is. Die middelklas is die klassekategorie waarin die grootste mate van veelrassigheid gevind word. Die hoër klas is nog (steeds) oorwegend wit. Dit is egter ook so dat alhoewel daar ongeveer ses uit elke tien wit Suid-Afrikaners in die middelklas geplaas word, daar ook ’n mate van klasseverspreiding gemeet kan word. Ongeveer twee uit elke tien Blankes is in die hoër klas, en amper net soveel in die laer klas. Die oorgrote meerderheid van die kleurling bevolking is in die laer en middelklasse, en ook

No comments yet.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.